W dobie narastającego kryzysu klimatycznego i nieuchronnej potrzeby redukcji śladu węglowego, żeglarstwo – choć często postrzegane jako ekologiczna forma rekreacji – również staje w obliczu fundamentalnych pytań o przyszłość. Czy możliwe jest zbudowanie nowoczesnego jachtu bez użycia tworzyw sztucznych, włókien syntetycznych i materiałów trudnych do recyklingu? Polska firma Yacht Service postanowiła odpowiedzieć na to pytanie jednoznacznym „tak”.
Jej najnowszy projekt – katamaran Raku 32 – to przełomowa jednostka stworzona niemal w całości z surowców pochodzenia naturalnego: włókien lnianych, korka i biożywicy. To nie tylko wyczyn technologiczny, ale przede wszystkim świadomy manifest ekologiczny. Raku 32 to jacht, który wyznacza kierunek, w jakim może zmierzać współczesne żeglarstwo.
Geneza projektu: współpraca na dwóch półkulach
Projekt Raku 32 powstał dzięki współpracy polskiej stoczni z australijskim biurem projektowym Grainger Designs, znanym z nowoczesnych i dynamicznych jednostek wielokadłubowych. Projektant Tony Grainger stworzył katamaran, który łączy wysokie osiągi, zwrotność i komfort z elastycznością konfiguracji kadłuba. Polacy podjęli się jednak zadania znacznie bardziej ambitnego, niż standardowa budowa: postanowili wykonać jednostkę w całości z materiałów naturalnych.
Ta międzynarodowa synergia pozwoliła nie tylko na połączenie doświadczenia projektowego z wiedzą materiałową, ale również umożliwiła analizę i porównanie różnych standardów jakości, przepisów oraz trendów rynkowych. Dzięki temu Raku 32 nie jest kompromisem, lecz kwintesencją nowoczesnego projektowania.
Materiały: przyszłość w słomie i korku
Kluczową decyzją było zastosowanie lnianych włókien technicznych jako głównego materiału konstrukcyjnego. Włókno lniane, uprawiane w Europie (w tym także w Polsce), charakteryzuje się bardzo dobrą wytrzymałością na rozciąganie i ściskanie, a przy odpowiednim układzie warstw potrafi dorównać parametrom tradycyjnych włókien szklanych. Jest przy tym materiałem w pełni biodegradowalnym i neutralnym dla środowiska.
Wybór włókna lnianego ma również uzasadnienie ekonomiczne i społeczne – jego produkcja wspiera lokalnych rolników, zmniejsza uzależnienie od importu ropy naftowej (podstawy dla syntetycznych włókien) oraz generuje znacznie niższy ślad węglowy w całym cyklu życia materiału.
Korek – użyty jako materiał przekładkowy – zapewnia nie tylko izolację termiczną i akustyczną, ale także wyjątkową odporność na zmęczenie materiału. Dodatkową zaletą jest jego naturalna elastyczność i odporność na wodę morską. Co ważne, pozyskanie korka nie wymaga wycinania drzew – kora dębu korkowego jest regularnie zbierana w sposób zrównoważony.
Biożywica epoksydowa, której większość komponentów pochodzi z odnawialnych źródeł (np. kukurydzy, soi, celulozy), cechuje się mniejszą toksycznością i większą przyjaznością dla środowiska. Mimo że żywice naturalne wciąż ustępują tradycyjnym epoksydom pod względem pewnych parametrów, zespół Yacht Service dobrał recepturę tak, by zachować wymaganą wytrzymałość i trwałość.
Technologia produkcji: precyzja, która nie szkodzi
Zastosowanie naturalnych materiałów wymagało przeprojektowania wielu aspektów procesu produkcji. Yacht Service wykorzystał technologię infuzji próżniowej, która pozwala na dokładne nasycenie włókien żywicą i uzyskanie optymalnych parametrów mechanicznych przy minimalnym zużyciu materiałów.
Formy stworzone specjalnie dla Raku 32 uwzględniają specyfikę włókien lnianych: ich grubość, elastyczność, a także większą wchłanialność żywicy. Proces wymagał też modyfikacji technik cięcia, układania warstw i zamykania form.
Dodatkowo, aby zapewnić najwyższy poziom jakości, każda partia materiału była testowana pod kątem wytrzymałości, nasiąkliwości i reakcji na czynniki środowiskowe. Yacht Service opracował także specjalne stanowisko do testów mechanicznych zginania i skręcania gotowych paneli.
Charakterystyka jednostki: kompaktowa prędkość
Raku 32 to katamaran o długości 9,8 m i szerokości 5,25 m. Jego niska masa i odpowiednio zaprojektowana geometria pozwalają mu osiągać prędkości porównywalne z większymi jednostkami regatowymi. W testach na Bałtyku katamaran osiągnął prędkości przekraczające 18 węzłów przy wietrze ok. 20 węzłów.
W wersji regatowej zastosowano maszty i bomy z włókna węglowego, natomiast w wersji turystycznej możliwe jest zamontowanie masztu aluminiowego – bardziej ekonomicznego, choć nieco cięższego. Ożaglowanie typu fractional rig z dużym genakerem zapewnia doskonałe osiągi na kursach pełnych.
Raku 32 został również wyposażony w systemy samosterujące oraz elektronikę pokładową nowej generacji (NMEA 2000), co czyni go nie tylko szybkim, ale i nowoczesnym narzędziem do eksploracji.
Komfort życia na pokładzie
Choć Raku 32 powstał z myślą o wysokich osiągach, nie zapomniano o komforcie. Przestrzeń wewnętrzna została starannie zaprojektowana – z wykorzystaniem technologii CAD oraz modeli 3D, które pozwoliły zoptymalizować rozmieszczenie wnętrz.
Standardowa konfiguracja obejmuje dwie koje rufowe, przestronną mesę, aneks kuchenny z lodówką i kuchenką gazową oraz toaletę chemiczną lub morską z zamkniętym obiegiem wody.
Do wykończenia wnętrza użyto naturalnych oklein lnianych, paneli korkowych oraz tkanin z bawełny organicznej.
Warto wspomnieć o instalacjach: katamaran może być wyposażony w zintegrowany system solarno-akumulatorowy, pozwalający na zasilanie oświetlenia LED, systemów nawigacyjnych oraz urządzeń pokładowych bez konieczności korzystania z agregatu spalinowego.
Napęd: cisza, precyzja i odnawialna energia
Raku 32 został wyposażony w nowoczesny system napędu pomocniczego, który idealnie wpisuje się w ekologiczną filozofię całego projektu. Zamiast klasycznych silników spalinowych zastosowano dwa elektryczne silniki E-Propulsion Pod Drive 3.0 Evo, każdy o mocy 3,0 kW, zarządzane za pomocą manetki i kontrolera Evo Dual Control. Układ ten zapewnia cichą, bezemisyjną pracę oraz precyzyjne manewrowanie w portach.
Zasilanie systemu napędowego oparto na baterii głównej Victron Energy Smart LiFePO4 o pojemności 10,24 kWh (48 V), zarządzanej przez system Lynx BMS. Energia do ładowania pochodzi z trzech źródeł:
- paneli fotowoltaicznych SunWare o łącznej mocy 1,164 kWp, podzielonych na trzy niezależne grupy MPPT,
- dwóch generatorów wiatrowych Silent Wind Pro (1,0 kWp),
- systemu ładowania awaryjnego z lądu Victron Energy Multi Plus II o mocy 3,98 kW.
System jest w pełni monitorowany przez Victron Energy Cerbo GX z ekranem dotykowym, zdalnym dostępem (VRM) oraz pełnym zestawem czujników i interfejsów komunikacyjnych (GPS, GSM, NMEA 2000). Zintegrowany system 12 V DC oraz nawigacja Raymarine Axiom+ dodatkowo wspierają autonomiczność jednostki.
Podczas testów jednostka osiągała zasięg elektryczny do 60 km, co w pełni wystarcza do bezpiecznych manewrów i krótkich tras. Co więcej, przy prędkości 10 węzłów silniki mogą pracować w trybie hydrogeneratorów, odzyskując od 1000 do 1200 W energii, co stanowi kolejny krok w stronę energetycznej niezależności.
Katamaran jako manifest odpowiedzialności
Budowa Raku 32 to coś więcej niż technologia. To filozofia. Yacht Service świadomie zrezygnował z łatwiejszych i tańszych rozwiązań, by pokazać, że możliwa jest produkcja jachtu, który nie tylko nie szkodzi środowisku, ale je wspiera.
Co więcej, w przeciwieństwie do klasycznych laminatów, kadłub Raku 32 może zostać rozebrany i zutylizowany bez szkody dla środowiska. Włókna lniane i korek mogą być kompostowane lub wykorzystane ponownie, a biożywice podlegają częściowej degradacji.
W ciągu całego cyklu życia – od produkcji przez użytkowanie aż po utylizację – Raku 32 generuje ponad 60% mniejszy ślad węglowy niż jego odpowiedniki zbudowane z klasycznych materiałów kompozytowych. To czyni go jednym z najbardziej ekologicznych jachtów tej klasy na świecie.
Podsumowanie: jednostka, która wyprzedza swoje czasy
Raku 32 to jednostka przełomowa na wielu poziomach. Łączy w sobie wysokie osiągi, ergonomię, bezpieczeństwo, ale też świadomość ekologiczną. Jest efektem odwagi projektowej, innowacyjnego podejścia do materiałów i bezkompromisowego dążenia do jakości.
Firma Yacht Service udowodniła, że żeglarstwo może być nie tylko pasją, ale i drogą ku zrównoważonemu rozwojowi. Raku 32 jest nie tylko jachtem – to platforma dla przyszłości, symbol zmiany i zaproszenie do innego, lepszego świata.
Autorzy:
inż. Kamil Świstelnicki
inż. Michał Wenz
Kontakt to stoczni:
YACHT SERVICE Sp. z o.o.
ul. Światowida 6, Szczecin 71-726
tel. 501 635 004 lub 510 723 666
info@yachtservice.com.pl
