Myśląc o producentach jachtów, zwykle kierujemy wzrok na północ Polski, szukając ich lokalizacji wzdłuż wybrzeża Morza Bałtyckiego. Dla wielu może być zaskoczeniem, że również Wielkopolska może pochwalić się znakomitymi stoczniami. W miejscowości Zakrzewo, niedaleko Poznania, swoją siedzibę ma firma VIKO YACHTS.
Stocznia specjalizuje się w produkcji jachtów żaglowych, łodzi motorowych oraz jednostek przeznaczonych dla służb ratunkowych. Oferuje konstrukcje wykonane zarówno z laminatu, jak i ze stali, przystosowane do żeglugi morskiej oraz śródlądowej. VIKO YACHTS może poszczycić się ponad 30-letnim doświadczeniem w branży jachtowej. W nowoczesnej hali produkcyjnej o powierzchni 10 500 m² powstaje rocznie ponad 200 jednostek – zarówno żaglowych, jak i motorowodnych.
Jachty żaglowe VIKO S
W ofercie VIKO YACHTS z pewnością przyciągną uwagę każdego żeglarza smukłe, sportowe jednostki żaglowe z serii VIKO S, wykonane z laminatu szklanego. To linia, która zaczęła się modelem S21 (rys. 1), a z czasem rozwinęła się o kolejne, coraz bardziej dopracowane wersje: S22 (rys. 2), S26 (rys. 3), S30, aż po najnowszy, zaprezentowany w 2019 roku S35 (rys. 4). Seria VIKO S oferuje szeroki przekrój jachtów, które odpowiadają różnym oczekiwaniom – od lekkiego, szybkiego i dynamicznego S21, po przestronne i komfortowe wnętrza S35, idealne na dłuższe rejsy. Każdy z modeli można spersonalizować, dopasowując go do indywidualnych potrzeb.
Jednym z ważniejszych atutów jest możliwość wyboru rodzaju stateczności poprzecznej jachtu: jacht mieczowy (stateczność kształtu) lub jacht balastowy (stateczność ciężaru) [4]. Jachty mieczowe sprawdzą się świetnie na wodach śródlądowych, natomiast jachty balastowe są dedykowane do żeglugi na otwartym morzu. Jachty balastowe, dzięki niskiemu środkowi ciężkości, oferują znakomitą stabilność i mogą wytrzymać przechyły nawet do 180°, co czyni je bezpiecznymi na wymagających akwenach morskich [4]. Z kolei jachty mieczowe są lżejsze i bardziej zwrotne, a ich krytyczny kąt przechyłu, choć mniejszy, wystarcza na spokojne wody śródlądowe, gdzie fale i wiatr nie osiągają takiej siły jak na morzu. Dodatkowo, jachty mieczowe pozwalają na regulację zanurzenia dzięki możliwości podnoszenia miecza – to ogromna zaleta podczas żeglugi po płytkich wodach, gdzie można natknąć się na mielizny czy niskie stany wody.
Kolejną opcją do wyboru przy jachtach mieczowych jest rodzaj miecza: miecz obrotowy lub miecz szybrowy. Miecz obrotowy jest zdecydowanie popularniejszy w turystycznych jednostkach dzięki jego właściwościom. Miecz obrotowy chowa się przez obrót do skrzyni mieczowej, co często może uchronić go przed złamaniem na mieliźnie. Innym rozwiązaniem jest miecz szybrowy, częściej spotykany w jachtach regatowych, który zapewnia mniejsze opory i lepsze właściwości hydrodynamiczne. Wymaga jednak aktywnej obsługi, ponieważ po uderzeniu w przeszkodę nie chowa się samoczynnie, co może prowadzić do uszkodzeń, jeśli załoga nie zareaguje szybko.
Wszystkie jednostki z serii VIKO S to slupy, czyli jachty jednomasztowe o trójkątnym (bermudzkim) ożaglowaniu. Standardowo wyposażone są w dwa żagle – foka i grota – z możliwością postawienia trzeciego: genakera, czyli lekkiego, asymetrycznego żagla przeznaczonego do żeglugi z wiatrem. Producent oferuje dwa warianty takielunku: Standard oraz High Performance. Kluczową różnicą pomiędzy nimi jest powierzchnia genakera. W wersji High Performance jest ona znacznie większa, co przekłada się na wyższe osiągi jednostki, zwłaszcza na kursach pełnych. W tym przypadku wersja High Performance to propozycja dla tych, którzy chcą wydobyć z jachtu maksimum możliwości płynąc rekreacyjnie lub planując starty w regatach.
Model jachtu VIKO S21
Jacht VIKO S21 zadebiutował w 2015 roku i do dziś jest jednym z popularniejszych modeli VIKO, cenionym przez wielu doświadczonych żeglarzy. Jednostka charakteryzuje się wysoką zwrotnością, dynamiczną linią i wysokimi osiągami na pełnych żaglach. Długość całkowita jednostki wynosi 6,50 m. Jej nieduża wielkość sprawia, że jest zwinna na wodzie, a także łatwa w transporcie. Żaglówka ma obszerny kokpit, który może pomieścić maksymalnie 4 do 6 osób. Jednostka świetnie sprawdzi się na wodach śródlądowych jak i na otwartych akwenach morskich. VIKO S21 charakteryzuje też wysoka stabilność – zapewnia bezpieczne żeglowanie nawet w trudnych warunkach.
Specyfikacja jachtu VIKO S21 [1]
- Długość całkowita: 6,50 m
- Szerokość maksymalna: 2,50 m
- Maksymalne zanurzenie: 1,20 m / 1,40 m
- Minimalne zanurzenie: 0,25 m / 0,50 m
- Wysokość masztu: 8,50 m
- Masa całkowita: od 1100 kg
- Wysokość w kabinie: max 1,65 m
- Zbiornik na wodę: 60 l / 70 l
- Liczba koi (łóżek): 4
- Liczba członków załogi: 4/6
- Ożaglowanie: STANDARD
- Powierzchnia żagli: 23 m2
- Genaker: 26 m2
- Kategoria CE: C
W przypadku VIKO S21 jacht jest w wersji ożaglowania standard o powierzchni 23 m2 z genakerem o dodatkowej powierzchni 26 m2. Bogaty wybór opcji balastu – wersja mieczowa, szybrowa i stały kil pozwala dostosować jacht do preferowanego stylu żeglowania. Jacht VIKO S21 ma także nadaną kategorię projektową C. Jest to klasyfikacja, która jest stosowana w Unii Europejskiej dla jachtów i łodzi rekreacyjnych, określająca dzielność morską jednostki pływającej – czyli warunki, w jakich dana jednostka może bezpiecznie pływać zgodnie z Dyrektywą UE oraz normami ISO. Możemy wyróżnić cztery kategorie projektowe: A, B, C i D. Kategoria A jest klasą oceaniczną, definiuje ona jednostki przebywające rejsy oceaniczne przy wiatrach ponad 8° w skali Beauforta i falach powyżej 4 m. Kategoria B, inaczej zwana pełnomorską, klasyfikuje jachty pływające po morzach otwartych, przy wietrze do 8° B i falach do 4 m. Kategorią, którą oznaczony jest jacht VIKO S21, jest kategoria C – przybrzeżna. Opisuje ona jednostki przeznaczone do pływania wzdłuż wybrzeży, zatok, rzek i jezior, przy wietrze do 6° B i falach do 2 m, przeznaczona głównie dla łodzi rekreacyjnych. Ostatnia kategoria, D, klasyfikuje jachty pływające po osłoniętych spokojnych wodach śródlądowych, przy wietrze do 4° B i falach do 0,3 m [5].
Silnik czy żagiel?
To jedno z najbardziej fundamentalnych pytań, które od lat dzieli miłośników żeglowania i motorowodniaków na całym świecie. Współczesne jachty dzielą się zasadniczo na dwie kategorie: jednostki żaglowe i motorowe. Ich wybór często odzwierciedla nie tylko techniczne preferencje, ale i podejście do samego spędzania czasu na wodzie. Gdy zapytamy żeglarzy, co cenią najbardziej w tej formie aktywności, często słyszymy o ciszy, spokoju, kontaktach z naturą i emocjach, jakie towarzyszą żegludze – od przechyłów po nieprzewidywalność pogody. Dla wielu jest to również możliwość podróżowania i turystyki przy relatywnie niskich kosztach. Żeglowanie wymaga wiedzy, doświadczenia i umiejętności planowania, za co wielu także ceni tę formę aktywnego wypoczynku. Trzeba jednak pamiętać, że prędkość żaglówki zależy przede wszystkim od warunków atmosferycznych. Z kolei jachty motorowe – choć głośniejsze i zdecydowanie droższe w eksploatacji – oferują coś, czego nie daje żagiel: stałą, przewidywalną prędkość. Dla wielu to właśnie ona staje się decydującym argumentem. Statystyki mówią jasno: wysoka prędkość jest dziś jednym z najważniejszych kryteriów przy wyborze jednostki. To właśnie motorówki zdominowały rynek – w 2023 roku odpowiadały aż za 81,5% globalnych przychodów branży jachtowej na podstawie danych z 2023 roku [3]. Statystyki te pokazują wyraźny sygnał, jakiego rodzaju doświadczeń szuka dziś społeczeństwo: adrenaliny i wysokich prędkości. Właśnie motorówki mają to do zaoferowania, a także wysoki komfort: przestronne wnętrze oraz bogate wyposażenie przyciągają tych, którzy traktują jacht jak mieszkanie na wodzie.
Co ciekawe, jachty żaglowe są zdecydowanie bezpieczniejsze: według danych pomiędzy 2010 a 2019 rokiem zanotowano 43 058 wypadków na wodzie. Z tego 3270 było związanych z jachtami żaglowymi, a 16 895 dotyczyło jachtów motorowodnych. Pokazuje to, że jachty żaglowe są bezpieczniejsze niż jednostki motorowodne [6-7].
Rynek jachtowy jako całość również przechodzi dynamiczne zmiany. W 2023 roku jego globalna wartość osiągnęła 9,4 biliona dolarów. Prognozy są optymistyczne – do 2030 roku przewiduje się średni roczny wzrost na poziomie 5,1% [3]. Co napędza ten trend? Przede wszystkim rosnące zainteresowanie turystyką luksusową i aktywnym stylem życia opartym na wypoczynku na wodzie [2].
Firma VIKO to nie tylko jachty
Działalność firmy VIKO nie kończy się jednak na projektowaniu i budowie jachtów. Producent postanowił wykorzystać swoje doświadczenie w pracy z wiatrem, rozwijając technologię wiatrową dla potrzeb energetyki miejskiej i morskiej. Pod marką VIKO WINGS firma opracowała turbiny wiatrowe nowej generacji, przeznaczone do montażu m.in. na budynkach mieszkalnych, obiektach użytkowych czy w strefach offshore [8]. To kompaktowe, lekkie i modułowe urządzenia, które łączą innowacyjną konstrukcję z wysoką efektywnością działania. Turbiny VIKO WINGS wykorzystują koncepcję koncentracji przepływu powietrza przez trzy specjalnie zaprojektowane żaglo-płaty.
Takie rozwiązanie pozwala znacząco zwiększyć sprawność turbiny, zredukować hałas i wibracje, a przede wszystkim kilkukrotnie obniżyć koszt wyprodukowanej energii w porównaniu do klasycznych turbin wiatrowych. Dzięki nowoczesnemu designowi oraz brakowi konieczności wykonywania fundamentów, turbiny można łatwo instalować na dachach budynków mieszkalnych, stacjach benzynowych, halach czy obiektach przemysłowych. Ich kompaktowa forma doskonale sprawdza się zarówno w przestrzeni miejskiej, jak i w warunkach morskich, wspierając zrównoważone źródła energii. Choć VIKO znana jest przede wszystkim jako producent jachtów żaglowych, takich jak linia VIKO S, firma rozwija również inne obszary działalności związane z wiatrem i nowoczesnymi technologiami.
Autor:
inż. Aleksander Skrzypczak
Wydział Inżynierii Lądowej i Transportu,
Politechnika Poznańska
